Γιατί τα παιδιά μας είναι ανικανοποίητα;

Ένα από τα πράγματα που προβληματίζουν συχνά τους γονείς της σημερινής εποχής είναι ότι τα παιδιά τους, παρόλο που έχουν στη διάθεσή τους πλήθος αγαθών, πολύ ικανοποιητικές συνθήκες διαβίωσης, άφθονους τρόπους ψυχαγωγίας και πληθώρα παιχνιδιών δείχνουν να μην είναι ευχαριστημένα. Η γκρίνια είναι συχνό φαινόμενο και «τα πάντα» φαίνεται πως δεν είναι αρκετά.

Ίσως σας έχει τύχει να χαρίζετε ένα παιχνίδι σε κάποιο παιδί και εκείνο να το αντιμετωπίζει με κάποια αδιαφορία. Η εικόνα ενός παιδιού που το πρόσωπό του λάμπει από χαρά για ένα καινούριο παιχνίδι έχει αρχίσει να θαμπώνει, καθώς ένα ακόμη παιχνίδι μπροστά στα αμέτρητα παιχνίδια που ήδη έχει δεν του κάνει πλέον εντύπωση. Και το καινούριο παιχνίδι είναι πάντα λιγότερο ενδιαφέρον και επιθυμητό από το παιχνίδι που έχει ο φίλος ή η φίλη του, ενώ είναι ένα τίποτα μπροστά στα παιχνίδια που υπάρχουν στα χαώδη ράφια των μεγαλοκαταστημάτων. Στη σύγκριση αυτή, λοιπόν, το παιδί είναι πάντα ο «χαμένος» και φυσικά τα συναισθήματα που προκαλεί αυτή η αντίληψη είναι απογοήτευση, θλίψη και το αίσθημα του ανικανοποίητου.

Πράγματι, στην εποχή της αφθονίας που ζούμε, το φαινόμενο αυτό επηρεάζει όλους μας και δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστα τα παιδιά. Οι άνθρωποι κάποτε πίστευαν ότι το να έχουν περισσότερες επιλογές θα τους έκανε πιο ευχαριστημένους και πιο χαρούμενους. Συνέβη, παραδόξως, το αντίθετο. Για παράδειγμα, θεωρούμε δείγμα υψηλού βιοτικού επιπέδου εάν έχουμε τη δυνατότητα να διαλέξουμε ανάμεσα σε δέκα διαφορετικά αυτοκίνητα, ώστε να βρούμε αυτό που μας ικανοποιεί περισσότερο. Τελικά, όμως, αντί να νιώθουμε τη χαρά και την ικανοποίηση για το αυτοκίνητο που επιλέξαμε, βιώνουμε τη λύπη επειδή, επιλέγοντας ένα αυτοκίνητο, χάνουμε άλλες εννέα επιλογές και αυτό μας προκαλεί θλίψη και το αίσθημα ανικανοποίητου. Το ίδιο ακριβώς βιώνουν και τα παιδιά μας.

Σε έναν κόσμο, λοιπόν, που ακόμη κι εμείς οι μεγάλοι δυσκολευόμαστε να δούμε τα πράγματα όπως πρέπει και που συχνά κι εμείς ενδίδουμε στις καταναλωτικές παρορμήσεις μας, πρέπει να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να είναι αυθεντικά χαρούμενα. Ο πιο σίγουρος τρόπος, όπως είναι ήδη γνωστό, είναι να έχουμε εμείς σωστή στάση στη ζωή μας και με το παράδειγμά μας τα παιδιά εύκολα θα την υιοθετήσουν κι εκείνα. Μπορούμε, επίσης, να συζητάμε με τα παιδιά μας για αυτά τα θέματα αναφέροντας τις απόψεις μας. Αντίθετα με ό,τι συχνά πιστεύουμε, στα παιδιά αρέσει πολύ η σοβαρή συζήτηση με τους γονείς τους, καθώς τα κάνει να νιώθουν ευχαριστημένα που τα θεωρούμε αρκετά ώριμα για να συζητήσουμε μαζί τους και υπερήφανα που τους τρέφουμε εκτίμηση και σεβασμό.

Τι θα μπορούσαμε να συζητήσουμε μαζί τους; Την κρίσιμη στιγμή που θα προκύψει το «σοβαρό ζήτημα» και το μικρό σας αρχίσει να γκρινιάζει  επειδή δεν ήθελε το κίτρινο μπαλόνι, αλλά το μπλε που κρατάει ο Κωστάκης, μπορείτε να το ενθαρρύνετε να εκτιμήσει και να χαρεί για αυτό που έχει, αντί να λυπάται για αυτό που έχασε. Διδάξτε το να διαχειρίζεται τα αρνητικά συναισθήματά του, να τα αμφισβητεί και να κάνει διάλογο με τον εαυτό του. Εξηγήστε του ότι ο τρόπος σκέψης που έχει θα το κάνει να νιώθει πάντα δυσαρεστημένο και ότι θα πρέπει να βρίσκει λόγους να είναι ευχαριστημένο. Βοηθήστε το να ανακαλύπτει τρόπους να νιώθει χαρούμενο. Εξηγήστε του πως πάντα θα χάνει τις υπόλοιπες επιλογές και βοηθήστε το να το αντιμετωπίζει ως κάτι φυσιολογικό που δεν υπάρχει λόγος να του προκαλεί λύπη ή θυμό. Βοηθήστε το να επικεντρωθεί στην επιλογή του ή σε αυτό που έχει, ώστε να μάθει να το απολαμβάνει ώστε να νιώθει ευχαριστημένο.

Διδάξτε του πως συχνά δεν μπορεί να απαιτεί κάτι, αλλά απλώς να το προτιμά, χωρίς εγγυήσεις ότι θα το αποκτήσει. Βοηθήστε το να καταλάβει πως είναι καλό να επιθυμεί κάτι και να το επιδιώκει, αλλά πως δεν θα πρέπει να στηρίζεται μόνο σε μία επιλογή για να νιώσει ευχαριστημένο, αλλά να είναι ευέλικτο και να δέχεται εναλλακτικές.

Εμπνεύστε το να εκτιμά εκτός από τα υλικά αγαθά, τη φιλία και την επικοινωνία με τους άλλους, να αναζητά την ευχαρίστηση σε απλά καθημερινά πράγματα και να απασχολείται δημιουργικά. Σκεφτείτε πως όσο πιο νωρίς στη ζωή του αποκτήσει το παιδί σας αυτή την αντίληψη, ειδικά σε έναν κόσμο που διαρκώς το ωθεί στο αντίθετο, τόσο πιο εύκολο θα του είναι σε όλη του τη ζωή να νιώθει ευχαριστημένο και ικανοποιημένο.